Yana besh yil oldin grek yogurti O‘zbekistonda supermarket peshtaxtalarida kam uchraydigan mahsulot edi. Bugungi kunda esa uni mahalliy zavodlar ishlab chiqarmoqda va unga bo‘lgan talab barqaror o‘sib bormoqda. Bu o‘zgarish nimaga bog‘liq va u ishlab chiqaruvchilar uchun nimani anglatadi?
Jahon konteksti: grek yogurti yetakchilik qilmoqda
Grek yogurti jahon bozorida yetakchi o‘rinlardan birini egallab turibdi. 2024 yilda u 1,9 milliard dollar daromad keltirgan va barcha yogurt turlari orasida eng tez o‘sayotgan segment hisoblanadi. Buning sababi — yuqori oqsil miqdori, quyuq teksturasi va sog‘lom mahsulot sifatida qabul qilinishidir.
Bu global trend asta-sekin Markaziy Osiyoga, jumladan O‘zbekistonga ham kirib kelmoqda.
Bu global trend asta-sekin Markaziy Osiyoga, jumladan O‘zbekistonga ham kirib kelmoqda.
O‘zbekistonda nima bo‘layapti
Mahalliy ishlab chiqaruvchilar allaqachon assortimentni kengaytirmoqda. Masalan, BIO-SUT kompaniyasi 55 dan ortiq sut mahsulotlarini ishlab chiqaradi, MUSAFFO esa yogurt va biokefirlarni butun mamlakat bo‘ylab sotadi. Grek yogurti esa asta-sekin ularning qatoridan joy olmoqda — avval Toshkent supermarketlarida, keyin esa hududlarda. Talab oshayotganini biz o‘z tajribamizda ham ko‘ryapmiz: saytimizdagi grek yogurti sahifasi bir oy ichida qariyb 450 ta qidiruv ko‘rsatkichini to‘pladi. Bu ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar mahsulot va uning texnologiyasiga faol qiziqayotganini ko‘rsatadi.
Nega talab o‘smoqda
Talabning o‘sishiga bir nechta omillar ta’sir qilmoqda:
- sog‘lom ovqatlanishga qiziqish ortmoqda;
- oqsilga boy mahsulotlarga talab kuchaymoqda;
- assortiment diversifikatsiyasi — boyitilgan sut mahsulotlari va yogurt ichimliklari rivojlanmoqda;
- grek yogurtining universalligi — uni alohida iste’mol qilish, pishiriqlarda, sous va desertlarda ishlatish mumkin;
- saqlash muddatining nisbatan qulayligi (issiq iqlim uchun muhim omil).
Ishlab chiqaruvchi uchun nima muhim
Grek yogurti ishlab chiqarishda asosiy texnologik vazifa — to‘g‘ri zakvaska va zagustitel tanlash.
Aynan shu komponentlar quyidagilarni belgilaydi:
Agar siz grek yogurti ishlab chiqarishni boshlamoqchi bo‘lsangiz yoki mavjud retsepturani yaxshilamoqchi bo‘lsangiz — bizning texnologlar sizga mos yechimlarni tanlab berishga tayyor.
Aynan shu komponentlar quyidagilarni belgilaydi:
- mahsulotning quyuqligi;
- nordonlik darajasi;
- saqlash muddati;
- strukturaning barqarorligi.
- mahsulotning suyuq chiqishi;
- saqlash jarayonida qatlamlarga ajralishi (syneresis);
- kerakli “grek yogurti” teksturasining yo‘qligi.
Agar siz grek yogurti ishlab chiqarishni boshlamoqchi bo‘lsangiz yoki mavjud retsepturani yaxshilamoqchi bo‘lsangiz — bizning texnologlar sizga mos yechimlarni tanlab berishga tayyor.
Xulosa
O‘zbekistonda grek yogurti hozircha trend bo‘lib turibdi, lekin yaqin 2–3 yil ichida u ommaviy mahsulotga aylanadi. Texnologiyani hozir o‘zlashtirgan ishlab chiqaruvchilar bozorda birinchi bo‘lib mustahkam o‘rin egallaydi. Talab oshishini kutib o‘tirish — mahsulotni bozor allaqachon band bo‘lgan paytda chiqarish bilan teng.